e premte, 20 korrik 2012

Fausti si personazh ka qenë magjistar që ka jetuar në shek XVI.

Ai shëtiti Gjermanin , Italinë,Holandën , Zvicrën , bëri shumë mrekulli , futi frikën te njerëzit , sidomos te princërit , për mrekullitë dhe pushtetin.

Për këtë magjistar kish shkruar dramaturgu anglez Marlou në shek XVI në veprën ,,Historia tragjike e doktor Faustit‟‟.

Më vonë për të shkroi Lesingu , pas Gëtes Henri Hajne etj.Ideja lindi që më 1772 kur Gëte dëgjoi për legjendën popullore për Johan Faustin si alkimist,astrolog e magjistar.

Tragjedia nis me Kushtim , vazhdon me Paralojë dhe mbaron me Prolog në qiell.

Tragjedia ndahet në dy pjesë : në të parën paraqitet jeta individuale e Faustit , kurse në të dytën jeta shoqërore e tij.

Tragjedisë i mungon uniteti i veprimit(ngjarja kryesore).

Ngjarjet në tragjedi i bashkon ideja themelore.

Ajo konsiderohet si poemë simbolike dhe filozofike.

Tragjedia ka , monologje,këngë korale,poezi lirike,analiza psikologjike,meditime filozofike ,stile të ndryshme etj.

Shpreh mendimet e autorit dhe lëvizjet e kohës(opinionin gjerman të kohës).

Tragjedia fillon me monologun e Faustit.

Në monolog ai flet për veten duke treguar se ka kryer (studiuar), filozofinë,drejtësinë,mjeksinë,teologjinë,pohon madje se është doktor në këto shkenca por shpreh pakënaqësinë se s‟ka arritur ende në njohje absolute të së vërtetës dhe nga dëshira për të vërtetën ai jepet pas magjisë me shpresë se mund të zbulojë fshehtësinë e natyrës.

Gabimi më i madh i Faustit dhe i njerëzve të shekullit të tij ishte se ata e shkatërruan fenë për tu mbështetur në arsyen dhe racion e njeriut të bindur se ajo mund tu shpjegojë ligjet e natyrës.

Fausti në këtë rast mendon se shkenca mund ti shpjegojë fenomenet jashtëshkencore.

Rrugën e hulumtimit të natyrës ai e parasheh përmes magjisë.

Rruga e magjisë është mes shkencës dhe fesë,përmes metafizikës që i sheh dukuritë jashta përvojës.

Fausti hap librin e Nostradamusit,thërret Shpirtin e tokës në ndihmë por ai e përbuz.

Fausti i dëshpëruar,afron te buzët kupën e helmit për ti dhënë fund jetës,në at çast dëgjon jehonën e këngëve fetare gjermane që këndohen ditën e pashkëve në kishë , i kujtohet fëmijëria,lojërat dhe këngët që ka kënduar edhe vetë ai dhe heq dorë nga vetvrasja.

Pastaj Fausti shëtit me nxënësin e tij Vengerin,fshatarët e përshëndesin,ndalet pastaj në një gur që ia kujton të kaluarën, kur bënte lutje dhe agjërime e ishte i gatshëm për fe.

Kthehet në shtëpi një qen se le të qetë,shqipton një lutje magjike , kafsha kthehet në fytyrë studenti,shfaqet Mefistofeli.

Ky e fton Faustin të heq dorë nga mendimet filozofike dhe të jepet pas argëtimeve , gëzimeve të jetës por doktori spranon.

E merr Mefistofeli e dërgon në bodrumin e Auerbahut , në Lajpcig , ku sheh studentë të dehur dhe gaztorë.

Më pastaj Mefistofeli e dërgon te magjistarja, kjo e bën 20 vjeç më të ri.

Fausti dashurohet në Margaritën , me dashuri ideale dhe reciproke por me fajin e tij mbaron tragjikisht.

Në pjesën e dytë Fausti vepron në dobi të njerëzimit,mer inciativë të hapë toka buke për të ushqyer njerëzit,vdes i lumtur.

Mefistofeli i thërret djajtë që ta dërgojnë në ferr por vijnë engjëjt dhe e dërgojnë në qiell edhe pse Fausti gjithmon u mundua për të mirën e njerëzimit.

Fausti është përfaqësues tipik i intelektualëve gjermanë të kohës..

Mefistofeli është inkarnim i djallit që tregohet si mik i njeriut.

Margarita është personazhi poetik i tragjedisë. 

Ka rreth 100 poezi, në gjyq akuzohet për imoralitet dhe satanizëm,poeti detyrohet ti cenzurojë disa poezi. Në vepër menjëherë bie në sy kundërthënia ndërmjet së bukurës që ka simbol lulet dhe së keqes që ka simbol satanin. Në planin e moralit,vepra është revoltë kundër borgjezisë,ku në poezi janë të pranishëm refuzimi dhe kundërshtimi të drejtuar nga ligjet në fuqi, ku edhe qëndron themeli i shoqërisë. Botën e sheh me pesimizëm,me zymtësi,i këndon satanit,dashurive të ndaluara me "gratë e mallkuara" jetën e sheh si bashkim të hyjnores dhe satanikës,madhërishmes dhe banales. Përmban poezi të shkruara për qytetin,ku i përshkruan rrugët e errëta të qytetit së pari në papastërtinë e tij, baltën, pervezitetin që paraqet bukurinë e së shëmtuarës dhe për gjendjen e mjerueshme të të varfërve,që skamja i ka hedhur rrugëve.
Sipas romanit Dijes i kishte vdekur e ëma qysh kur ajo kishte qenë 4 vjeqare. Nëna e saj vdiç e re ende pa i mbushur 23 vjet. Pas vdekjes së ëmës, babai i babai i Dijes u martua me një grua tjetër, me gjithë që Dija nuk deshi qe babai i saj te martohet me një gra tjeter. Njerka filloj ta argetonte Dijen me dhelperin e saj, por Dija nuk nuk donte qe ta argetonte ajo dhe iki me vrap tek dhoma e saj per te fjetur. Kur u zgjua Dija ne mengjez Diaj pa se ne dhomen e bukës gjindeshin babai i saj, njerak dhe Hallë Hatixhja. kur hyne brenda dhomes Dija Halle Hatixheja i tha Dijes se prej sotit kete grua eke nene. Në ate moment Dija bërtiti "Joooo" ah\jo s'është nëna ime- dhe ra duke qajtur në prehër të baba të vetë. Mbas martesës së dytë (me njarkë) babai i Dijes ndrroi qendrimin e vet kundrejte saj. Dhe as që kujdesej të merrte vesh se si sillej njerka me Dijen. Shpifjet që i bënte njerka atij i dukeshin qortime te mira. Gjendja e saj u vështirsua edhe më shum kur leu vëllau Rizai, sepse babai i saj nuk u kujdeste më për Dijen po me shume per djalin. Kur i mbushi Dija 7 vjet babai i saj vendosi që ta dergonte ne shkollë. Nje ditë prej ditesh kusheriri i Dijes e Hamiti e mori Dijen dhe shkuan bashke ne shkollë. Jeta shkollore Dijes i pëlqeu shumë, sepse mësueset kujdeseshin si nëna dhe aty Dija gjeti shumë shoqe. Zonjusha Maria Freni njëra ndër mësueset e argëtonte dhe e këshillonte Dijen se si tesillej me prinder. Dija kur u zgjonte në mëngjez për me shkue në shkollë, sipas porosisë që e kishte mësuar mësuesja, ia puthte doren babait dhe njerkës. Nganjëherë kur u përgatite Dija për me shkue ne shkollë, njerka i thoshte hajde ma shporru se se tu shku nuse. disaherë nuk e linte të shkoj edhe në shkollë, e mbante në shtepi per ta perkundur Rizain e mevone Feriden e te tjerët. Një ditë kur shkoi në shkollë nuk e la ti mbathte këpucët dhe ia dha që ti mbathte nallet (sandallet,papuqet, papuqe te maruara nga druri). Ate ditë binte nga pak borë dhe kur e pa Hamiti nuk e la qe te shkoj ne shkollë dhe e mori ne shtepi te vetë. Njerka i flisete babatit te Dijes qe ta ndalte Dijen prej shkolle por ai nuk ia pat vu veshin njerkes. Irena shoqja e Dijes, bija e Xha Simonit e kishte mbaruar shkollë fillore dhe donte me e ndjek një shkollë me te naltë. Edhe Dija dëshironte që te vazhdonte një shkollë me te lartë, por nuk e la babai i saj sepse ashtu e kishte mesuar njerka. Njerka i thoshte babait te saj që ta mbulonte Dijen me çerqaf se tash eshte ba e madhe dhen duhet qe te mbulohet. Babai i Dijes e kundershtoi po ajo e bindi. mbas disa ditesh e ndaluan prej shkolle dhe ia vishen një çerqaf te zi. Dijes mbasi e kishin ndalue prej shkolle, njerka e shtinte qe t'ia bënte të gjitha punet. Dija pasi i bente te gjitha punet ajo shkonte te shoqja Irena, sepse ajo i ipte libra për të lexuar. Një ditë ishte bërë oxhaku i shtepis pa fshi dhe njerka i tha Dijes që ta fshi por ajo kundershtoi dhe dhe iku te Xha Simoni babai i Irenes, sepse ajo nuk munte me e fshi, sepse u frikësojke se mos po rrëzohet. Kur erdhi babai i Dijes prej pune e thirri dijen disaherë, por ajo nuk iu pergjigjë. Më vonë Dija shkoi në shtëpi, babai i saj i bertiti se pse si kishte ndihmuar njerkes. dhe Dija ai tregoi te gjitha, që ajo i kishte berë krejt punet, por kur njerka i tha që ta fshi oxhakun ajo nuk ngoi sepse ajo nuk munte. Atëherë babai i Dijes shkoi dhe e firri nje shërbëtor për ta fshir oxhakun dhe i tha Dijes që nuk do të punojsh më ti, njerka u nxi prej inati. Tani Dija është e lirë dhe shkon shpesh te Irena për te luajtur dhe lexuar bashke më të libra. Një ditë në mëngjez Dija duke i krhur flokët para pasqyres e pa vehten ku e kishte vrare ballin dhe iu kujtua rasti: tu ec në në dhomë i kishte zënë këmba në qelim (tepi i vjeter) dhe u rrëzua, ku e kishte vrarë ballin dhe njerka i tha plaq ae më trembe dhe ia mëshoi ne grusht. dija u perplas per toke duke qajt, njerka i thoshte bollë ma dhe e mori një spec dejeks dhe ia futi në gojë. Dijes edhe pse i dhimbte varra ajo nuk guxonte me qajt. por tash Dija është bërë e madhe 17-18 vjeqare dhe nuk frigohet ma prej njerkës. Një ditë Dija shkoi për ta marrë një liber te Irena për me e lexue se ishte mërzitur shumë dhe aty e pa Shpendin. Në atë çast Dija e tronditur nga bukuria e Shpendit (një djalë i ri me prejardhje nga Kosova që kishte vetëm nënën Hijen dhe motren Fijen) e mori librin dhe iku menjëherë. Një ditë Irena shkoi për me nejt te Dija dhe i tha Dijes se me ka pyetrur Shpeendi për ty. Dija u bë se nuk i interesonte fare. Një ditë Dija shkoi te Hallë Htixheja dhe atje nejti tri ditë. Ajo e kishte parë Xhevrijen dhe i kishte thanë ajo se e dua një djalë te quajtur Shpend. Dijes kur i tha Xhevrija ato fjalë ajo u merakos dhe mendoi se Shpendi vetëm do me luajt me mua. Prap Dija shkoi te Irena me e marrë nje libër tjeter se shum i pelqente librat dhe atje prap kishte qenë Shpendi në skaje te dhomës që dija nuk e kishte parë fare. Dhe Dija shkoi drejtë bibliotekes ku kishte qenë Irena, dhe i tha Irenes më jep nje liber tjetër se jam mërzitur. Pasi mbaroi fjalet Dija shpendi kërceu me fjale: Jepja një liber me poezi. Dija u tremb dhe mori librin qe i dha Irena dhe dashti me ik. Irena i tha që të rri , ajo nuk deshi dhe Shpendi i doli përpara dhe i tha: rri, pse ik, prej meje? ç'të kam bërë unë që nuk rrin. Ndrhyri Irena dhe tha rri Dije rri se Shpendi të donë ty. Rrini ju ne dhomën time se unë po shkoj me shikue se mos po vjenë ndokush. Ato bisedojne per shumë gjera dhe lindë dashuria mes tyre. Nga dhuna qe iu është bërë Dijes nga njerka Dija semuret edhe nga tuberkulozi. Ajo i tha babait që ta sjellte një mjek por ai nuk e sjellë. Mëmë Gjystina, nëna e Irenes kishte folë me nënë e Shpendit per dashurin e tyre dhe vendosen që ta lypin te babai i Dijes. por ai nuk ngoi, shkoi edhe Xha Simoni me e bind por ai perseri nuk e dha. Dijen e kishte lyp një tregtar dhe babai i saj ngoi që ta jepte te ai tregtari pa e pytur Dijen fare se a i pelqen asaj a jo. Dijen dojn me e martu sa ma shpejtë me atë tregtarin e pasurë afër 40 vejt. por ajo sëmuret nga tuberkulozi dhe e shtyjnë dasmën. Babai i saj e thirrë një doktor. vjenë ai doktori me e pa dijen, e shikoi se ç'kishte dhe shkoi por nuk i tregoi asgjë Dijes. Më vonë erdhën edhe dy te tjerë e shiquan se ç'kishte dhe fliteshin në me veti frengjisht që ajo ishte e sëmur nga tuberkulozi një sëmundje e pashërueshme. Dija foli ne gjuhën frenge me dy doktorë dhe tha: "Unë e kuptoj se sëmundja ime është e pashërueshme, por ju mos u lodhni shumë me i zgjedhë barnat që do të mi jepni as edhe mos u shqetësoninga vdekja e ime, se unë do të jem më shumë e kënaqur nga vdekja se sa nga rrojtja". U habiten mjekët dhe e pyeten Dijen se a e kupton ti frengjishten? Ajo u pergjigjë pak sa per tu marrë vesh. U munduan për me e permirsuar gabimin dhe than se ne vetëm dishuam se nuk jeni te semuar nga ajo semundej. E pershëndeten mjekët tu e porosit që të mos dëshpërohet dhe shkuan. Shpendi i kishte que një leter Dijes që të arratisen në Itali dhe u nisën që te arratisen, kur arrin në Durrës hujnë në hotel dhe presin barkën që do të vij me i marrë. ato shohin një barkë dhe një njeri që po vie drejtë tyre. Në atë moment thërret dikush! Ndaluni dhe ai njeriu që ishte duke ardhur me barke ktheu prap dhe e zuren Shpendin dhe Dijen policia. Dijen e sollën në shtepi, ndersa Shpendin e futen ne burg. Dija i tha Shpendit se në momentin kur të shkeli në pragun e atij tregtari do ta mbys vehten. Por Shpendi i tha Jo mos e mbytë vehten se nëse e mbytë ti vehten ateherë edhe unë do ta mbys vehten dhe nëna ime do të mbetet vetëm me motrën. dija me që ia kishte dhënë fjalën Shpendit nuk e mbyeti veten po vdiq nga tuberkulozi. Dija para se të vdiste i kishte dhanë Hamitit ditarin e vetë dhe nj shamijë të bardhë dhe i kishte thanë se mbasi ta lexojsh jepja Shpendit. Dhe i kishte porosit që ta mbrojnë femrën shqiptare. VEPRA E HAKI STËRMILLIT "SIKUR T'ISHA DJALË" ËSHTË SHKRUAR NË FORMË TË NJË DITARI QË MBANË PROTAGONISTAJ E ROMANIT DIJA. KËTU PARAQITET VUAJTJA E FEMRËS SHQIPTARE SE SA KEQ PËRDOREJ AJO NE ATE KOHE DHE SI ËSHTË ULË NË SHKALLË E ROBMESHËS E TË KAFSHËS!.

e martë, 30 nëntor 2010

"Cuca e Maleve" trajton nje temë e cila kishte ndodhur në fshatrat e malësisë.Ketu tregohet se si një vajzë e quajtur Cucë e formoi shkollën kundër analfabetizmit në Malësi.Cuca ishte një vajzë moderne e cila jetonte me të ëmën e cila ishte e verbër dhe vëllaun me nuse.Para shumë vitesh babain e Cucës Gjinin e kishte akuzuar kisha se kishte vjedhur nga toka e nje fshatari.Gjini ishte nje burrë trim dhe i besës.Don Marku prifti i kishës i tha që ta barte gurin e turpit rreth kishës në mënyre që ti shlyhej mëkati që Gjini as që e kishte bërë.Gjini nuk e barti gurin dhe prifti i tha se do të jesh i mallkuar dhe se fëmijët e tu nuk do të mund të pagësohen në atë kishë por Gjini nuk ndërroi mendje dhe vajza e tij Cuca mbeti e papagëzuar.Gjatë festës së ndarjës së tokave malësorët ishin mbledhur dhe po festonin e po kërcenin.Aty teksa po flisnin se sa burrë i besës kishte qenë Gjini zbulohet se ai ka qenë i akuzuar padrejtësisht dhe malësorët e detyrojnë priftin që të bartë vetë gurin e turpit rreth kishës por malësorët e marin atë gur dhe e hedhin në fund të greminës dhe vazhdojnë të festojnë.Një natë Cucën e grabtën dhe e vranë disa banditë sepse siq thonin ata Cuca kishte shkelur zakonin dhe kishte dashur që të bëhej më e zgjuar se burrat.
Hetuesi dhe ndihëmësi i tiij e zbulojnë se kush e vrau Cucën,si e vranë dhe përse.Ai i merr në pyetje të dyshuarit ku secili thoshte se nuk dinte azgjë për vdekjen e Cucës por faktet e vërtetojnë se Cucën e kishin grabitur katër vetë derisa Cuca po rrinte me nënën e saj të verbër ata e vrasin sepse kinse kishte thyer zakonet dhe kishte turpëruar fshatin por në fakt Cuca vetëm që të luftonte kundër armiqeve njësoj sikur burrat por jo me pushkë po me pendël.

Personazhet

Cuca
Gjini - Babai i Cucës
Prenda - e ëma e Cucës,e verbër
Pali - Vëllai i Cucës
Filja - nusja e Palit
Dila - Shoqe e Cucës
Fizi - Shok i Palit
Dom Marku - Prifti i fshatit
Pjetri - Fshatar i lidhur me banditë
Marka - E shoqja e Pjetrit
Nikë Kacuraj - Fshatar i pasur që e akuzoi Gjini për vjedhje
Ne kete veper Balzaku trajton nje teme me tematike shoqerore qe prek shtresat
e uleta te popullesise qe si gjithmone lidershipit shteteror dhe aristokracis nuk
i bene fare per to . Ngjarja vendoset ne ”Pensionin Familiar ” prone e trasheguar
e zonjes Voker e cila jetonte pa te shoqin e vdekur per disa vite tashme . Ne
kete shtepi qendronin pleq e te rinj duke paguar nje shume mujore sipas marrveshjes
Nje nder banoret ishte the Xha Gorio , nje ish njeri i pasur qe e kishte krijuar kapitalin
e tij duke shitur fide e makarona .Banor dhe personazh tjeter me rendesi eshte edhe
Eugjeni nje djalosh i ri e ambicioz qe me patjeter deshironte te ishte i pasur e njekohesisht ishte student it drejtesise qe mezi financohej nga familja e tij , ambicia
e tij e dergon ate ne ujera te rrezikshme e te panjohura deri kur takohen me Votrenin
nje hajn profesionist qe merrej vetem me vjedhjen e shumave te medha 10000 e me shume.Ky i fundint i kishte sygjeruar Eugjenit te martohej me Vikotorinen vajzen e
nje konti sepse po i ndodhi diqka te vellait te saj ajo do ishte trashegimtarja dhe ai
do arrinte qellimin e tij , ne anen tjeter Votreni kishte planifikuar prej kohesh te vriste
birin e kontit . Ne anen tjeter Xha Gorio kishte dy vajza te cilave ua kishte kushtuar jeten
mirepo ato nuk tregonin nje interes edhe aq te madh per te atin .
Pas nje kohe Eugjeni shko ne shtepin e Anastasias vajzes se Xha Gorios ku ajo jetonte me
te shoqin , dhe aty ai permendi emrin e Xha Gorios qe pas largimit te tij zoteria urdheroi
sherbetorin qe te mos e lejonin te hyne mu per kete shkak .

Ne rrjedhen e mepasshme te ngjarjeve Xha Gorio i afrohet Eugjenit kur kupton se ai kishte tatuar te bijen e tij .Per tu inkuadruar ne klasen aristokrate Eugjeni i kerko para
Familjes se tij per te blere rroba te shtreses se larte , te cilat me pas ia kthen familjes me
Ane te pokerit .Nje dite prej ditesh arrin lajmi per vrasjen e te birit te kontit dhe kuptohet se Viktorina ishte trashegimtarja e vetme .Pas disa krimesh te kryera Votreni perfundon ne Burg .Ndersa Eugjeni njoftohet me vajzen tjeter te Xha Gorios, Delfinin nga i dashiri
Jashtmartesor i Konteshes .Ditet kalonin e Eugjeni po binte ne Dashuri gjithmone e me
Teper me Delfinen , nderkoh qe Anastasi kishte bere nje skandal te papare duke is shitur
Stolite e Vjehrres se saj per te nxjerrur te dashurin e saj te Fshehet Nga burgu .
Ketyre Diteve Xha Gorio perqmohje nga banoret e Parisit si nje plak i pavlere . Per Xha Gorion gjerat kishin marre tatpjeten e nje ashtu per Zonjen Voker klientet e se ciles po
Pakesoheshin dita dites , nderkohe qe Eugjeni po afrohej gjothmone e me shume me
Delfinen dhe vazhdonte te luante poker per ti siguruar te ardhurat , ndersa burri i Anastasias kishte kapituluar tashme ne gjendjen financiare . Nje atmosfer mortore kishte
Mbuluar Parisin tashme .Atre diteve nderroi jete edhe Xha Gorio dhe Eugjeni nuk i realizoi ambiciet e tij per te qene i pasur mirepo gjeti diq me teper se qkerkone , ai gjeti Delfinen , Ndersa per varrimin e Xha Gorios moren pjese shume pak persona dhe as njera nga vajzat e tij nuk ishte aty , Delfina kishte mbetur pa vetedije , kurse Anastasia nuk do te shkonte per te mos iu prishur grimi dhe teni i fytyre me arsyetimin se nuk e lejonte i shoqi . Duke arritur keshtu ne perfundim balzaku na lunderon neper kohen e shekujve
XIX dhe XX
Lulet e Veres-Naim Frasheri

Lulet e veres

Besoj ne nje zot e tjeter ska,kjo vjersh me detyron te besojm sepse me besim ka qdo gje,
andaj besojm ne birin e zotit i cili u be njeri por qe njeriun ta bej te lir na nevoiteshin
keto te mira:Ta duam njeri-tjetrin,ta nderojm,te ruajm nder sepse duke e dashur
njeri-tjetrin ateher e duam edhe zotin.

Yjet E Bukura

Permes vjershes poeti bekon yjet te cilen e pim me shoqeri she na meson edhe neve te dijm
te falenderojme P.Sh:Uji qe buron nga larg zoti te derguar,hapi zemrat e gjithve,
Ha zbrit te lutem nga qielli,te dijm te themi qe je zot i vertet qe te permirsohemi me
ty te gezojm kete jet.

Abaz Aliu

Poeti ne kete vjersh e shpreh qendrimin e Aliut me fjalen e then se ishte i gjall i
perendis i cili me ne fund vdiq,sepse Shqiperia e deshi Zotin.

Te Vdekurit

Vdekja mundon te kaplon te hidheron,kalon kjo jet e ik si flet,njeriu mundohet kerkon
punen e vet e me ne fund vdes.
Por nje shpres keni te zoti i vertet sepse pasi qe te vdesim tek aj me u perpjek.
Pra lutet qe te varet i shohin vet ne jet,kjo ben me dije se njeru vdes ndersa
shpirti jeton.

Gjuha Jone

Me gjuh te luftojm kombin ta mbrojm dhe me dituri te prijm. Pra nena thot te mesojm te
dijm diturin sepse qdo koh lyp drit.Dhe kjo drit do te na sjell te gjithve miresine
qe ta largojm erresiren per ta fituar driten.

Perendia

Duke e njohur perendin e largojm mjerimin ne qdo ane.Nje zot eshte gjithkund i verber
e smund tw shoh i ditur.

Shpreh

Poeti thot:se nese kemi shpres tek zoti,shqiperia do te ndertohet te lulzon me drejtsi
shpres.

Tradhtaret

Poeti na meson se si te dim te fillojm te mesojm,te durojm te mos behemi tradhtar P.Sh:
duke mos e dashur te afermin,as fatin e urren Atdheun i cili me ne fund shton:"Nje dit
do te mbetemi te gjore si tradhtar por do te jet von.
Permbajtja e vepres

- Ky roman i Defo tregon nje gjendje tejet interesante . Ai pershkruan jeten e heroit te tij ''Robinson Kruzo'' .

- Robinson Kruzo lindi ne vitin 1632 ne '' New york '' nga nje familje e mire , por nuk ishte vendos , por babain e kishte nga ''Bremeni'' qe u vendos ne Hull dhe fitoi nje pasuri te madhe dhe u martua me nenen e tij nga nje familje e shquar Robinson nga edhe ky e mori emrin .
- Mbiemri i kesaj familje te shquar ishte Krajner por i quajten Kruzo , atehere ky u quajt '' Robinson Kruzo '' .
- Robinson Kruzo kishte dy vellezer me te medhenje , njeri ishte oficer qe me vone u be nenkolonel ku luftoi shume luftra qe u shvilluan ne angli , kurse vellai i dyte se dini se ç'u be me te kurre .
- Robinsoni duke qene djali i trete ne familje nuk ja mesuan asnje zanat por Kruzo ishte i pasionuar pas udhetimeve detare por as nena nuk pranuan qe ai te shkonte pasi Robinsoni kishe nje jete te qete dhe te siguruar.
- Ai nuk ju bind urdhrave te babait dhe lundroi me nje shok ne hapsiren detare. Ne vitin 1891 u largua nga Hull per te shkuar drejt Londres .
- Ai kurre nuk mendoi se nje djalosh avanturier si ai aventurat kane filluar aq heret dhe tani kane vazhduar aq gjate .
- Ai bashke me shokun e tij ne anije duke lundruar ne drejtim te Londres .
- Ererat fryenin , qielli ishte i mbuluar i tere nga rete e mbuluar me shtrengata me nje ngjyre te zeze .
- U detyruan te ndaloheshin ne Larmuth , derisa te pushimit stuhite qe venin nga qdo ane .
- Robinsoni ishte i pikelluar sepse nuk kishte degjuar fjalet e prinderve e tani do te fundosej anija e ai do te vdiste.
- Shume mendime i silleshin ne koke , shume dite kaluan keshtu gjersa ne Londer mberritem dhe ai qelloi ne nje shoqeri me te mire .
- Ishte mendura per faktin qe nuk kishe qendruar ne shtepi , por ajo force qe ngjalli kete ide te marrezishme e te parashikuar qe te fitonte pasuri duke bredhur neper bote.
- Kjo force qe ia kishe rrenjosur aq forte ne mendje gjithe ato planee qe kishte , gjithe ato mendime te marra .
- Pas disa ditesh te qendrimit te tij ne Londer hipi ne anije qe shkonte ne brigjet e afrikes .
- Ky udhetim ishte aq i keq saqe ai perfundoi si nje skllav i mjere ku takoi nje njeri te quajtur ''Xuri''.
- Kishin aq miqesi te dy saqe ne nje dite u arratisen me nje barke te vogel.
- Te dy duke lundruar nga vendbanimi i te egerve dhe frigoheshin shume dhe papritmas nje anije po afrohet drej tyre , Xuri tha : Imzot , Imzot nje anije po afrohet .
- Anija e huaj u erdhi ne ndihme , ishte braziliane .
- Shkuan ne Brazil . Ne Brazil Robinsoni la Xuri-n dhe deshi te lundronte ende me anije , por me pare ai kapetani e njohu nje fabrikant qe prodhonte sheqer dhe ai vendosi te punonte atje dhe bleu nje toke .
- Ne testament e la te shkruar se ne qofte se do te vdiste gjate ketij udhetimi , gjysmen e pasurise do t'ia jepte kapetanit dhe gjysmen tjeter familjes se tij .
- Me te vertete ky udhetim ishte teper i hidhur . Duke lundruar kalonin ditet gjersa mund te ndaheshin ne ndonje cope toke .
- Papandehur njeri nga bashkeudhetaret pa token dhe filloi te bertiste . ''Toke'',''Toke'' te gjithe u gezuan , por ky gezim nuk zgjati shume , sepse cepi i anijes u ndesh me nje nga shkembinjte e forte rreth brigjeve te detit .
- Anija u shkaterrua te gjithe ishin te vdekur por vetem Robinsoni kishte mbetur gjalle dhe me ane te notit kishte mberritur gjeth ne zallishte .
- Qe ketej filloi historia per ishullin e pabanuar ku pas mbesim te gjithe aventurat e ''Robinson Kruzo'' .
- Kjo histori interesante e jetes se Robinsonit ne ishullin e pabanuar nga shkrimtari ''eshte e shkruar me nje frytezim vertete poetish e kjo pjese e ketij romani eshte pjesa me me vlere njekohesisht edhe me teper per lexuesin.
- Brendia kryesore e romanit eshte jeta e tij ne ate ishull si teme eshte jeta e mjere ne ishull , eshte nje lufte ne mes njeriut dhe vet natyres por kjo lufte ne mes njeriut dhe vete natyres zhvillohet me kushte aq te jashtezakonshme saqe edhe fakti me i thjeshte si krijimi i nje jete te rendomte te nje njeriu , qe kuptohej nga lexuesi si nje hap i ri heroik i ''Robinsonit'' ne luften per te krijuar kushte sa me te mira njerezore jetesore .
- Robinsoni filloi nje jete te qete ne ishullin e tij .
- Nje nate kalon duke fjetur ne peme nga frika se mos te sulmonin e t''i ndodhte diqka . Ajo edhe shume vjet , muaj , e - dite i kalon duke u munduar te hedh hapa te rinje per te krijuar diqka me te pershtatshme per jeten e nje njeriu te rendomte .
- Ai nga anija e mbytur furnizohet me shume gjera qe i hyri ne pune ndertoi nje shtepize te vogel dhe zbuloi nje , shpelle te vogel me plote ar , argjend , pushke , plumba ai fshehu .
- Nga anija nxori nje tope me therrime buke te cilat iu rrezuan ne toke pas disa muajsh verejti se po dilte misri , elbi e gruri dhe beri nje te vetem , per ushqim kishe dhi e koca qe i zbuste sepse ishin te eger .
- Formoi edhe kopene duke i zbutur dhite e kocat . Nje dite pas shume vjetesh i vetmuar pa se ne ishullin e tij qe ai e qante veten , mbeti i ketij ishulli i vinin te egrit dhe formonin gostite e tyre mizore duke ngrene njeriut .
- Frigohej shume nga ata , por nje dite me ane te dylbive pa se ata lakuriqe kishin shtruar gostine e tyre mizore duke ndezur zjarr per ta pjekur mishin e njerezve te tyre edje me qpsje [a aty te lidhur njerin e moren ta prenin kurse tjetri po priste gjakngrire qe te binte ne duart e tyre .